Maden Sularının Oluşumu

Maden sularının, yeraltında bir oluşum halini alması uzun yıllar almıştır. Onlarca yıl yağmur yeryüzüne yağmış, toprak, kum ve çamur tabakalarını geçmiştir. Başarılı filtre görevini gören bu tabakalar, sudaki yabancı maddeleri temizlemiş, ona çözünmüş mineral ve eser elementler eklemiştir. Sonuçta yağmurun yeryüzüne değmesinden yüz belki de daha uzun yıllar sonra maden suları yeraltında teşekkül etmişlerdir.
Maden suyu belirli bir tat verecek kadar çözünmüş ve gaz içeren madde olarak tanımlanabilir. Bu tanıma göre sıcak ve soğuk belli oranda mineral içeren sular maden suyu olarak tanınmakta ve şişelenmektedir.
Sıcak ve soğuk mineralli suların genellikle aynı kökenli oldukları veya soğuk mineralli suların kondüktif (ısı kaybıyla) soğuma ile sıcaklıklarının düştüğü ve/veya çeşitli oranlarda soğuk yeraltı suları ile karışımlarından kaynaklandığı bilinmektedir.

Maden suları genellikle sıcak su kaynağı ile aynı fay grubu üzerinde veya jeotermal alanın çevresinde aynı kırık sistemi içinde yer almaktadır. Sıcak suların hemen yakınında oluşan maden suları daha fazla karbondioksit içermekle beraber, sıcak sularla benzer bir kimyasal bileşim göstermektedir. Ancak aralarındaki uzaklık artıkça, karışım olayından önemli derecede etkilenmekte ve sıcak sulara göre seyrelmiş bir bileşim göstermektedir.
Maden sularının oluşumu sıcak sulara göre daha dar kırık ve çatlaklar boyunca ve daha fazla mesafe kat ederek yüzeye ulaşmaktadır. Genellikle hidrotermal oluk şeklinde yükselim düşük akış hızlarında gerçekleşmekte ve soğumaya neden olmaktadır.

Maden sularının yüzeye ulaşmasını sağlayan en önemli etkenler; ezometre basıncı, buhar ve erimiş gazların etkisiyle ısı etkisidir.

Maden suları kökenlerine göre başlıca dört gruba ayrılmaktadır:

1- Meteorik (Vadoz) kökenli sular,
2- Juvenil kökenli sular;
a- Magmatik kökenli sular,
b- Volkanik kökenli sular,
c- Kimyasal reaksiyon suyu,
3- Fosil sular,
4- Karışık kökenli sular.

Maden sularının kökenin belirlenmesi kimyasal analiz ve izotop analiziyle yapılır

MADEN SULARININ TANIMI ve SINIFLANDIRILMASI

1 - Maden Sularının Tanımı


“Maden suyu” terimi, bugün tüketim için ambalajlanan ve pazarlanan, yeraltı kaynaklarından elde edilen değişik türlerdeki sular için kullanılmaktadır. Maden suyu, doğal olarak veya sonradan eklenen çeşitli mineral ve gazları içeren içme suyu olarak tanımlanabilir. Doğal maden suları mikrobiyolojik açıdan sıhhi sulardır ve yeraltından kaynaklanıp doğal olarak veya sondaj sonucu membaından ortaya çıkar. Doğal maden suları normal içme suyundan yapı ve kaynağı bakımından ayrılabilir.

2 - Maden Sularının Sınıflandırılması:

Ambalajlanmış (şişelenmiş/kutulanmış) su pazarı iki ana bölüm içerir; köpüren ve köpürmeyen sular. Bu iki kategori arasındaki ana fark karbondioksit içeriğinin olup olmamasıdır. Köpürmeyenlerde karbondioksit yoktur; musluk suyuna alternatif olarak satılır, yemek yapımında, çay ve kahve yapımında vb. işlerde kullanılır. Köpüren sular, karbondioksit içerir ve alkollü ve alkolsüz içeçeklere alternatiftir. Suyun kaynağına bağlı olarak çeşitli pazarlama türleri mevcuttur. Bugün ticari olarak değişik türlerdeki sular şöyledir:

2.1. Doğal Maden Suyu

Bu su, jeolojik ve fiziksel olarak korunmuştur. Yüksek kalitede ve değişmez içeriğe sahip olarak yeraltından elde edilir. Doğal olarak bazı çözünmüş mineral tuzları içerir ve ancak tedavi edici özelliğe sahip değildir. Birçok ülkede, çözünmüş mineral tuz miktarının litrede en az 500mg olması gerekli kılınmıştır. Karbondioksit dışında hiçbir madde eklenemez ya da çıkarılamaz. Direkt olarak kaynağından çıkarılmalı, paslanmaz çelik borularla, şişelere veya teneke veya kutulara doldurulmak üzere yeryüzüne pompalanmalıdır.

2.2. Kaynak Suyu

Yeryüzüne, bir yeraltı kaynağından doğal olarak ulaşan sudur. Doğal maden suyunda olduğu gibi yüksek kalitede ve sabit içeriğe sahip olmalıdır.

2.3. Kuyu(Artezyen) Suyu


Sondajla veya diğer yöntemlerle yeraltındaki su kaynağının yeryüzüne çıkartılmasıyla oluşur.

2.4. Maden Suyu

Bu terim yeraltında oluşmuş, kaliteli ve sabit içeriğe sahip sulardan orjin alan sular için kullanılır. Mineral tuzlar, aroma artırıcı maddeler ve karbondioksit ekleme dışında hiçbir düzenleme yapılamaz.

2.5. Diğer Ambalajlı Sular

Bu sular, şişe suyu, karbondioksitlenmiş şişe suyu, soda veya diğer isimlerle bilinir. Bu sular bölgesel sağlık kurallarına göre düzeltilip, ticari içme suyu olarak hazırlanabilir. Mineral tuzlar, karbondioksit, aroma artırıcı maddeler eklenebilir. Şişe suları, distilazyon, deiyonizasyon, tersozmoz ve diğer uygun yöntemler ile hazırlanır. .